الشيخ رسول جعفريان

454

تاريخ سياسى اسلام (سيره رسول خدا ص) (فارسى)

در پى آن هستند و از ملتها مىخواهند تا منافع خود را در راه قدرتهاى بزرگ فدا كرده و مخالفتى نيز نكنند ، چون آرامش و صلح تهديد خواهد شود ! و اگر كسى چنين نكرد به برهم زدن صلح و جنگ طلبى متهم خواهد شد ، هر چند در صورت لزوم ، زمانى كه ملاحظه كردند آرامش‌هاى سطحى هم مفيد نيست ، به موقع دست به تجاوز خواهند زد و آن را ابزارى براى حفظ منافع خود خواهند خواند . جنگ ابزار تحقق آرامش دربارهء سِلْم گفتيم كه انقياد يك طرفى است و سلمى كه اسلام مىپذيرد تسليم شدن يك پارچهء « جامعهء مؤمنين » در مقابل « خدا و رسول صلى الله عليه و آله و سلم » است . در اينجا سؤالى كه هست اين كه ، اگر اسلام بر پايهء « سلم » بنا شده ، پس چرا جنگ قابل پذيرش است ؟ با توجه به اين سؤال ، همان گونه كه خواهيد ديد بعضى در اصل قراردادن « جنگ يا صلح » در فقه اسلامى شق دوم را برگزيده‌اند . در حالى كه اين دو مسأله كاملًا با يكديگر تفاوت دارد . درست است كه اسلام براى تحقق « سلم » است ، سلمى كه با پذيرش اسلام درميان ملتها مطرح مىشود ، اما آيا چه ابزارهايى براى گسترش اسلام وجود دارد ؟ اگر سلم از طريق اسلام تحقق مىيابد ، اسلام را چگونه بايد در جوامع محقق ساخت ؟ پاسخ اين مطالب ، در بيان ابزارهايى است كه اسلام در هدايت مردم از آنها بهره مىگيرد ، گذشت كه اين ابزارها متناسب با سطح انديشه وامكان برخورد منطقى با ملتهاست . منطق و عقل براى انسانهايى است كه درك و شعور كافى داشته باشد و مسلمين هم دسترسى به آنها را دارند . اما براى انسانهايى كه « وَ إِذا دُعُوا إِلَى اللَّهِ وَ رَسُولِهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ إِذا فَرِيقٌ مِنْهُمْ مُعْرِضُونَ » « 1 » و انسانهايى كه « وَ لَوْ عَلِمَ اللَّهُ فِيهِمْ خَيْراً لَأَسْمَعَهُمْ وَ لَوْ أَسْمَعَهُمْ لَتَوَلَّوْا وَ هُمْ مُعْرِضُونَ » « 2 » چگونه بايد برخورد كرد ؟ پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم در سيره عملى خود ، بعد از آن كه سيزده سال در مكه تبليغ كرد و مدت هشت سال ، تنها در مقابل ظلم و تجاوز قريش ايستادگى كرد ، در سالهاى آخر تنها راه باقى مانده را براى نشر اسلام اعلام برائت از مشركين و تهديد آنها ديد ، اين افراد تنها بدين طريق مىتوانند به حوزه « سلم » وارد شده و حداقل تحت سايه حاكميت اسلام « فساد » نكرده و سلم جامعه را بر هم نزنند . حتى اگر بناست كه اسلام تنها ضد فساد و ظلم باشد ، عقايد شرك آلود خود بزرگترين ظلم از ديدگاه قرآن است . « 3 » و درست همين عقيدهء شرك مهمترين زمينه‌هاى فساد وايجاد

--> ( 1 ) . نور ، 48 ( 2 ) . انفال ، 23 ( 3 ) . ان الشرك لظلم عظيم ؛ لقمان ، 13